Μην ανέχεσαι τον εργασιακό εκφοβισμό. Πώς να διαχειριστείς το bossing στην εργασία σου

Σου θυμίζει κάτι; Ίσως βιώνεις "bossing" έναν όρο που περιγράφει τον εργασιακό εκφοβισμό που ασκείται απευθείας από το διευθυντικό ή διοικητικό στελέχος. Αυτή η συμπεριφορά είναι εντελώς απαράδεκτη και δεν λέει απολύτως τίποτα για την ποιότητα της δουλειάς σου.

Ας δούμε πώς μπορείς να αναγνωρίσεις το bossing και πώς να το διαχειριστείς αποτελεσματικά.

Τι ακριβώς είναι το bossing;

Το bossing είναι η η ψυχολογική παρενόχληση και ο εκφοβισμός στον χώρο εργασίας που ασκείται από έναν ανώτερο*. Συμβαίνει όταν ένα ανώτερό σου στέλεχος καταχράται τη θέση ισχύος του για να σε να σε τρομοκρατεί ή να σε επικρίνει κατ’ επανάληψη**, να σε εκφοβίζει ή να σε κριτικάρει χωρίς αιτία. Μπορεί να σου αναθέτει ανέφικτα καθήκοντα, να αποκρύπτει σημαντικές πληροφορίες ή να σε κοροϊδεύει μπροστά στους συναδέλφους.

Πώς να το ξεχωρίσεις από τις συνηθισμένες συνηθισμένες διαφωνίες που όλοι αντιμετωπίζουμε κατά καιρούς; Έχει να κάνει με το πόσο συχνά συμβαίνουν αυτές οι καταστάσεις και αν η κριτική έχει οποιοδήποτε δικαιολογημένο έρεισμα.

Αν το αφεντικό σου είναι απαιτητικό με όλους και η ανατροφοδότηση αφορά τη δουλειά σου – και όχι εσένα ως άτομο – τότε πιθανότατα δεν πρόκειται για bossing. Αν όμως σου επιτίθεται επανειλημμένα και σε ταπεινώνει σκόπιμα, τότε έχουμε να κάνουμε με εργασιακό εκφοβισμό.

Σημάδια και παραδείγματα bossing: πώς να το αναγνωρίσεις έγκαιρα;

Ίσως ακόμα δεν είσαι σίγουρος αν πρόκειται πραγματικά για bossing ή αν το αφεντικό σου είναι "απλά" δύσκολο και απαιτητικό (ή κάτι άλλο εντελώς :-).

Ιδού τυπικά παραδείγματα bossing και εκφοβισμού στο χώρο εργασίας:

• Το αφεντικό σου σου αναθέτει αδύνατα tasks – τέτοια για τα οποία δεν έχεις τα προσόντα ή που δεν μπορούν να ολοκληρωθούν στην ώρα τους, ακόμα κι αν έδινες τον καλύτερό σου εαυτό.
• Ελέγχει κάθε σου κίνηση και σε επιπλήττει για ένα λεπτό καθυστέρησης, ενώ οι συνάδελφοί σου έχουν πολύ περισσότερη ελευθερία.
• Σε αποκλείει από email ή συναντήσεις, στις οποίες πρέπει να συμμετέχεις για να κάνεις σωστά τη δουλειά σου.
• Κάνει σαρκαστικά σχόλια, σε κοροϊδεύει, σε προσβάλλει ή ακόμα και σου φωνάζει.
• Δεν χάνει ευκαιρία να σε ντροπιάσει μπροστά στους συναδέλφους ή να σε κριτικάρει δημόσια.
• Σου αφαίρεσε παροχές ή σου μείωσε τον μισθό χωρίς καμία λογική εξήγηση.
• Νιώθεις ότι βαδίζεις σε αναμμένα κάρβουνα στη δουλειά και ελέγχεις κάθε email πέντε φορές για για να αποφύγεις μια νέα παράλογη έκρηξη.
• Μετά από κάθε αλληλεπίδραση μαζί του νιώθεις εξαντλημένος, συναισθηματικά άδειος ή ανεπαρκής.
• Σε κάνει να νιώθεις ενοχές για κάθε άδεια ασθενείας ή διακοπές και αναμένει υπερωρίες, γιατί πρέπει να είσαι πιστός και να μην «εγκαταλείπεις την ομάδα».
• Σου αναθέτει καθήκοντα όπως να φτιάχνεις καφέ ή να καθαρίζεις, ενώ αυτά δεν ανήκουν στις αρμοδιότητές σου.

Αν γνέφεις καταφατικά διαβάζοντας αυτά και αυτές οι καταστάσεις συμβαίνουν τακτικά, τότε πιθανότατα αντιμετωπίζεις bossing.

Mobbing: Όταν ο εκφοβισμός προέρχεται από συναδέλφους

Ο εκφοβισμός στον χώρο εργασίας δεν προέρχεται μόνο από τα ανώτερα κλιμάκια. Όταν είναι οι συνάδελφοί σου που σου δυσκολεύουν τη ζωή, μιλάμε για mobbing. Και είναι εξίσου σοβαρό.

Οι συνάδελφοι μπορεί να σε ταπεινώνουν, να σε προσβάλλουν ή να σε παρενοχλούν με «αστεία» που έχουν προ πολλού ξεπεράσει τα όρια. Μπορεί να σε αποκλείουν από συναντήσεις, να σε αγνοούν σε ομαδικές δραστηριότητες ή να προσπαθούν να υπονομεύσουν τη θέση σου μπροστά στο αφεντικό.

Ακόμα και 1 στους 5 εργαζόμενους βιώνει μόμπινγκ στη δουλειά

Συχνά νιώθουμε ντροπή, γιατί έχουμε την εσφαλμένη εντύπωση ότι ο εκφοβισμός συμβαίνει μόνο στο σχολείο ή ότι η καταγγελία του αποτελεί δείγμα αδυναμίας. Έτσι, σιωπούμε και κανείς δεν γνωρίζει ότι κάθε πρωί νιώθουμε ένα «σφίξιμο στο στομάχι» πριν περάσουμε την πόρτα του γραφείου.

Μπορεί να νιώθεις εντελώς μόνος με αυτό. Αλλά αυτό απέχει πολύ από την πραγματικότητα.

Στην πραγματικότητα, το mobbing αφορά περίπου 1 στους 5 εργαζόμενους. Ο εργασιακός εκφοβισμός από τον προϊστάμενο είναι πιο συχνός, ενώ ο εκφοβισμός από συναδέλφους – λίγο πιο σπάνιος.

Αυτός ο ανησυχητικός αριθμός δεν σημαίνει ότι το 20% των ανθρώπων είναι «παράξενοι» ή αδύναμοι. Σημαίνει απλώς ότι 1 στους 5 εργαζόμενους καλείται να διαχειριστεί συναισθηματικά ανώριμους ανθρώπους στο εργασιακό του περιβάλλον.

Μη το ανέχεσαι. Πώς να αντιδράσεις στο bossing;

Δυστυχώς, σχεδόν η μισή μερίδα ανθρώπων δεν κάνει απολύτως τίποτα γι' αυτό. Και είναι απόλυτα κατανοητό: φοβόμαστε μήπως χάσουμε τη δουλειά μας ή δεν έχουμε την ενέργεια να ψάξουμε για νέα. Έτσι, απλώς υπομένουμε την κατάσταση.

Όμως κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να υπομένει την ταπείνωση απλώς και μόνο για να πληρώνει τους λογαριασμούς του.

Ας δούμε πώς μπορείς να διαχειριστείς τον εκφοβισμό ακόμα κι αν δεν μπορείς ή δεν θέλεις να αλλάξεις δουλειά. Οι ψυχοθεραπευτές μας προτείνουν τα εξής πρακτικά βήματα:

1. Συγκέντρωσε στοιχεία και αποδείξεις

Αν το αφεντικό σε επιτίθεται όταν είστε μόνοι, μπορεί να είναι δύσκολο να το αποδείξεις. Δοκίμασε να ανοίξεις το μικρόφωνο στο τηλέφωνό σου πριν από τις συναντήσεις ή κράτα ημερολόγιο όπου καταγράφεις κάθε περιστατικό με ώρες και πιθανούς μάρτυρες.

Όπου είναι δυνατόν, προσπάθησε να τακτοποιείς όσα περισσότερα πράγματα γίνεται γραπτώς, ώστε να υπάρχει αποτύπωμα. Για παράδειγμα, αν το αφεντικό σου αναθέτει μια αδικαιολόγητη εργασία προφορικά, στείλε email μετά τη συνάντηση: «Για να είμαι σίγουρος – κατάλαβα σωστά ότι πρέπει να ολοκληρώσω το Χ μέχρι την ημερομηνία Υ;»

2.Βάλε σαφή και σταθερά όρια στο αφεντικό σου

Αν αρχίσει να σε επιτίθεται, μην ζητάς συγγνώμη, αλλά μην αντεπιτεθείς και εσύ. Προσπάθησε να μιλάς ήρεμα και χωρίς συναίσθημα. Για παράδειγμα: «Παρακαλώ μην μου απευθύνεσαι έτσι. Ας επικεντρωθούμε στη δουλειά.»

Αν συνεχίσει να σε προκαλεί, επανέλαβε το ίδιο μήνυμα:

«Δεν θέλω να με υποτιμάς μπροστά στους άλλους. Αν έχεις σχόλια για τη δουλειά μου, ας τα συζητήσουμε ιδιωτικά.»

«Αυτά τα σχόλια δεν έχουν καμία σχέση με τη δουλειά μου. Ας επιστρέψουμε στο θέμα.»

«Καταλαβαίνω, αλλά δεν θα συζητήσω όταν κάποιος μου απευθύνεται έτσι. Ας μιλήσουμε κανονικά.»

3. Απευθύνσου στο HR, στη διοίκηση ή στους συναδέλφους

Αν του έχεις ξεκαθαρίσει ότι η συμπεριφορά του είναι απαράδεκτη και τίποτα δεν άλλαξε, μάζεψε αποδείξεις και ανάφερέ το στο HR ή στην ανώτερη διοίκηση. Όχι, αυτό δεν είναι «παράπονο» ούτε σημάδι αδυναμίας. Ο προϊστάμενος απλά δεν μπορεί να φέρεται έτσι στους υπαλλήλους, και έχεις κάθε δικαίωμα να να απαιτήσεις να λογοδοτήσει.

Επίσης, βοηθάει καθοριστικά αν υπάρχει κάποιος συνάδελφος που γνωρίζει την κατάσταση και και μπορεί να επιβεβαιώσει τα γεγονόταΠροσπάθησε να μιλήσεις με κάποιον στην ομάδα που εμπιστεύεσαι περισσότερο ή που μπορεί να βιώνει το ίδιο.

4. Υπόβαλε καταγγελία ή συμβουλέψου νομικό

Αν η εταιρεία αγνοήσει την καταγγελία σου, δοκίμασε να επικοινωνήσεις με τον Επιθεωρητή Εργασίας ή να μιλήσεις με δικηγόρο. Θα σε συμβουλεύσουν πώς να συνεχίσεις.

Μερικές φορές αυτό ξεπερνά τον «απλό» ψυχολογικό εκφοβισμό και περνά στα όρια της σοβαρής παρενόχλησης. Αν ο προϋστάμενος σου σε αγγίζει με ακατάλληλο τρόπο, σε εκβιάζει, σε αναγκάζει σε ταπεινωτικές πράξεις ή σε απειλεί σωματικά, μη διστάσεις να επικοινωνήσεις με την αστυνομία ή να καλέσεις γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης.

5. Ενίσχυσε την αυτοπεποίθησή σου

Αν το να απευθυνθείς σε αρχές σου φαίνεται εφιάλτης επειδή ντρέπεσαι βαθιά, αυτό είναι απολύτως κατανοητό. Αλλά είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι η ντροπή ανήκει στον θύτη, όχι σε σένα.

Μπορεί μερικές φορές να αμφιβάλλεις για την αξία σου και να νιώθεις ότι «ίσως φταις κι εσύ» για τη συμπεριφορά που δέχεσαι (spoiler: δεν φταις εσύ).

Στην περίπτωση αυτή, το άρθρο μας Πώς να ενισχύσεις την αυτοπεποίθησή σου είναι για σένα. Θα σε καθοδηγήσει σε πρακτικές τεχνικές που θα σε κάνουν πιο αποφασιστικό και θα σε βοηθήσουν επιτέλους να πιστέψεις στον εαυτό σου.

6. Μάθε να λες «όχι»

Μήπως προσπαθείς πάντα να ευχαριστείς τους πάντες και αποφεύγεις τη σύγκρουση με κάθε κόστος; Θερμοί χαιρετισμοί σε όλους τους people pleaser εκεί έξω!

Η καλοσύνη είναι υπέροχο χαρακτηριστικό. Αλλά το να λες «όχι» κάποιες φορές δεν σε κάνει λιγότερο καλό. Μπορείς να είσαι εξίσου θερμός και φροντιστικός χωρίς να αφήνεις τους άλλους να σε εκμεταλλεύονται.

Οι people pleaser είναι συχνά το αγαπημένο θύμα των bullies. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι η ατελείωτη εξυπηρετικότητά σου σε βάρος των δικών σου αναγκών δημιουργεί προβλήματα και σε άλλους τομείς της ζωής. Δες το άρθρο πώς να μάθεις να λες ΟΧΙ.

7. . Προσπάθησε να αποσυνδέεσαι μετά τη δουλειά

Ο εκφοβισμός στον χώρο εργασίας επηρεάζει τεράστια την ψυχική σου υγεία και μπορεί να οδηγήσει σε άγχος ή σύνδρομο burnout. Προσπάθησε να διαχωρίζεις όσο περισσότερο γίνεται τη δουλειά από την προσωπική σου ζωή.

Όταν τελειώσει η μέρα, αφιέρωσε χρόνο στον εαυτό σου και στους αγαπημένους σου. Απόλαυσε χόμπι, βγες με φίλους, κάνε ένα μπάνιο ή δες μια ταινία. Η τεράστια πίεση στη δουλειά χρειάζεται αντίβαρο. Όταν γεμίζεις τις μπαταρίες σου με ευχάριστες στιγμές, αποκτάς και περισσότερη δύναμη για να διαχειριστείς τις δυσκολίες.

8.Μίλησε για αυτό που περνάς

Ο διαχωρισμός δουλειάς και προσωπικής ζωής δεν σημαίνει ότι δεν συζητάς αυτό που περνάς. Όταν ανοιχτείς στους αγαπημένους σου, αυτό το τεράστιο βάρος συχνά ελαφρώνει λίγο. Αν η ιδέα μιας ευαίσθητης συνομιλίας σου φαίνεται τρομακτική, το άρθρο μας Πώς να ανοιχτείς στους αγαπημένους σου όταν κάτι σε ανησυχεί μπορεί να βοηθήσει.

9. Συζήτησέ το στη θεραπεία

Συχνά αναβάλλουμε την αντιμετώπιση του bossing από φόβο ότι θα επιδεινώσουμε την κατάσταση. Ή μας είναι δύσκολο να παραδεχτούμε ότι γίναμε θύματα mobbing. Εδώ μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία.

Στη θεραπεία δεν υπάρχει κριτική ή προκατάληψη. Δεν χρειάζεται καν να αποκαλύψεις ευαίσθητα στοιχεία για σένα ή την εταιρεία. Η θεραπεία είναι ένας ασφαλής χώρος όπου ο ειδικός θα σε ακούσει, θα σε υποστηρίξει και θα σε βοηθήσει να βρεις τα επόμενα βήματά σου, ενισχύοντας παράλληλα την αυτοπεποίθηση και τη διεκδικητικότητά σου.

Με την online θεραπεία δεν χρειάζεται να δώσεις το πλήρες όνομά σου και για να διατηρήσεις την ανωνυμία σου μπορείς να επιλέξεις θεραπευτή από οποιοδήποτε μέρος της χώρας. Μπορείς να τα αντιμετωπίσεις όλα από την αγαπημένη σου πολυθρόνα.

Πώς να προστατευτείς από τον εκφοβισμό των συναδέλφων (Mobbing)

Η αντιμετώπιση του mobbing είναι πολύ παρόμοια. Η αποφασιστική επικοινωνία, η συλλογή αποδείξεων και η αναφορά στο HR ή στην ανώτερη διοίκηση θα βοηθήσουν και εδώ.

Ο εκφοβιστής συνήθως προσπαθεί να σε κάνει να αντιδράσεις – με θυμό, δάκρυα, ανασφάλεια ή υποχωρητικότητα. Προσπάθησε να επικοινωνείς ήρεμα και χωρίς συναίσθημα. Για παράδειγμα: «Αυτή η συμπεριφορά είναι ακατάλληλη. Σταμάτα.»

Το πιο σημαντικό είναι να προστατεύεις την ψυχική σου υγείακαι να μην επιτρέψεις σε κανέναν να σε πείσει ότι φταις εσύ.

Πώς βοηθήθηκε ένας θεραπευόμενος που αντιμετώπισε mobbing

Το να ανοιχτείς πραγματικά βοηθάει. Και όταν το συνδυάσεις με επαγγελματική υποστήριξη, ολόκληρη η εμπειρία αυτή μπορεί να γίνει αφορμή για προσωπική εξέλιξη. Ορίστε ένας θεραπευόμενος της Hedepy, ο οποίος μοιράστηκε την εμπειρία του με το mobbing και την ψυχοθεραπεία:

«Συνολικά τρεις φορές έχω βιώσει mobbing στη δουλειά. Σύμπτωση; Κοιτάζοντας πίσω, αυτό που ήθελα κυρίως από τη θεραπεία ήταν κατανόηση και η διαβεβαίωση ότι δεν ήταν δικό μου σφάλμα. Απλά είχα υπερβολικές αμφιβολίες για τον εαυτό μου.

Δεν έλεγα τίποτα σε φίλους ή οικογένεια – ντρεπόμουν. Ο θεραπευτής ήταν ο μόνος στον οποίο μπορούσα να ανοιχτώ. Με βοήθησε να αντέξω το αίσθημα απελπισίας και, κυρίως, να αντιμετωπίσω εποικοδομητικά την κατάσταση.

Τελικά έφυγα από εκείνη τη δουλειά και για κάποιο διάστημα δούλευα από το σπίτι. Αλλά το πιο σημαντικό ήταν να απελευθερωθώ από τον ρόλο του θύματος που έζησα χωρίς να το συνειδητοποιώ.

Τώρα απολαμβάνω τη δουλειά μου. Και πιστεύω ότι έτσι θα παραμείνει.»

Έλα να μιλήσεις με έναν θεραπευτή. Στην Hedepy, μπορείς να συνδεθείς online με έναν εξειδικευμένο ψυχοθεραπευτή, άμεσα και εύκολα.

Με περισσότερους από 160 πιστοποιημένους ψυχοθεραπευτές – σίγουρα θα βρεις τον κατάλληλο. Για να κάνουμε την επιλογή ευκολότερη, συμπλήρωσε το σύντομο τεστ 5 λεπτών και θα σου προτείνουμε τους πιο κατάλληλους θεραπευτές για τις ανάγκες σου. .